Uzm. Dr. Cengiz Arca

1. Psikopatolojiye Giriş

• Psikopatoloji kavramının tarihsel ve kavramsal temelleri
• “Zihinsel rahatsızlık” olarak psikopatolojiye farklı yaklaşımlar
• Betimleyici ve operasyonel psikopatoloji arasındaki fark
• Yaşam-dünyasına ve öznel deneyime odaklanan çağdaş bakış

2. Temel Kavramlar ve Tartışmalar

• Hastalık mı, bozukluk mu, sendrom mu?
• Zihinsel semptom ve bulgular: oluşumu, anlamı ve sınıflandırılması
• Organik mi psikojen mi? Beyin mi yaşantı mı?
• Kategori–boyut, tanı–formülasyon, kişi–hastalık ikilikleri

3. Belirtileri Anlamak ve Ayırıcı Tanı

• Belirtilerin fenomenolojik analizi
• Görülme biçimleri, yoğunlukları ve anlamlandırılması

4. Psikiyatrik Görüşme

• DSM temelli yapılandırılmış görüşme
• Fenomenolojik (yarı yapılandırılmış) görüşme biçimleri

5. Vaka Formülasyonu

• Psikodinamik ve bilişsel formülasyon yaklaşımları
• Bütüncül formülasyon: gelişimsel, dinamik ve tanı odaklı bakışın entegrasyonu

1. Tarihçe ve Kavramsal Çerçeve

• Melankoliden günümüze duygudurum bozukluklarının evrimi
• Duygudurumun tanımı, işlevi ve psikopatolojik temelleri

2. Temel Duygu Anormallikleri

• Duyguların yoğunluğu, süresi ve değişkenliği
• Paratimi, paramimi, patolojik ağlama ve gülme
• Duyguların küntleşmesi, düzleşmesi ve dışavurum bozuklukları

3. Depresyonun Fenomenolojisi

• Umutsuzluk, suçluluk, kayıp duygusu ve faillik hissinin zayıflaması
• Depresyonda zaman, beden ve başkalarıyla ilişki
• “Depresyonun dünyası”nı anlamak: yaşantısal yaklaşım

4. Duygudurum Bozukluklarının Klinik Alt Tipleri

• Majör depresyonun alt türleri (psikotik, karma, ajite)
• Bipolar bozukluk: mani ve depresyon döngüsü
• Distimi ve siklotimi

5. Yas ve Komplike Yas

• Normal yas süreci ve patolojik uzamaları
• Yas ile depresyonun ayırıcı noktaları

1. Tarihçe ve Kavramsal Çerçeve

• Anksiyete kavramının tarihsel gelişimi
• Korku ve kaygının temel nörobiyolojik ve psikolojik mekanizmaları

2. Kuramsal Yaklaşımlar

• Bilişsel perspektif: dikkat yanlılığı, belirsizliğe tahammülsüzlük, kontrol hissi
• Psikanalitik perspektif: içsel çatışmalar ve fobik nevrozlar
• Fenomenolojik / varoluşsal perspektif: Kierkegaard ve Heidegger’de kaygı

3. Başlıca Anksiyete Bozuklukları

• Yaygın anksiyete, panik bozukluk ve agorafobi
• Sosyal anksiyete: sosyal dışlanma ve yargılanma korkusu
• Hastalık anksiyetesi: bedensel meşguliyet, hastalık kanaati ve korkusu

4. Travma ile İlişkili Bozukluklar

• Travma sonrası stres bozukluğunun tarihçesi ve klinik görünümleri
• TSSB alt tipleri: korku temelli, disforik, dışsallaştırıcı ve disosiyatif
• Akut stres ve uyum bozukluklarının ayırıcı özellikleri

1. Tarihçe ve Kavramsal Gelişim

• Obsesyonun “şeytan girmesi” inancından monomani kavramına uzanan tarihsel seyir
• Nevroz ve psikoz kavramlarının dönüşümüyle OKB’nin modern tanımı

2. Temel Kavramlar

• Obsesyon ve kompülsiyonun tanımı
• Gerçek–yalancı obsesyon, obsesyon–sanrı ayrımı
• Otojen ve reaktif obsesyonlar; kompülsiyon ve tekrarlayıcı davranış farkı

3. Bilişsel Yaklaşım

• Abartılmış sorumluluk ve risk algısı
• Düşünce-eylem kaynaşması, büyüsel düşünce, mükemmeliyetçilik
• Belirsizliğe tahammülsüzlük ve kontrol ihtiyacı

4. İlişkili Bozukluklar

• Trikotillomani
• Deri yolma bozukluğu
• İstifleme bozukluğu
• Beden dismorfik bozukluğu

1. Tarihçe ve Kavramsal Çerçeve

• Şizofreni kavramının tarihsel gelişimi ve kuramsal dönüşümü

2. Sanrı ve İnanç Patolojisi

• Jaspers’in sanrı tanımı ve obsesyon, aşırı değer verilmiş fikirlerle ayrımı
• Primer–sekonder sanrı, sanrısal sezgi, sanrısal algı ve sanrısal atmosfer
• Güncel yaklaşımlar: Wing, Cooper, Sartorius, Parnas, Bovet, Sass ve Fuchs
• Temelsiz düşünceler ve patolojik inanç kavramı

3. Algı Bozuklukları

• Halüsinasyon, yanılsama, psödohalüsinasyon
• Depersonalizasyon, derealizasyon ve otoskopik deneyimler

4. Şizofreni ve İlişkili Sendromlar

• Prodrom dönem ve erken belirtiler
• Negatif ve bilişsel semptomlar (ör. jumping to conclusions eğilimi)
• Defisit şizofreni ve varyantları

5. Sanrılı Bozukluklar ve Paranoya

• Kraepelin, Bleuler, Winokur ve Kendler yaklaşımları
• Kültürel psikozlar ve komplo teorileri

6. Psikoz Sürekliliği ve Sınır Durumlar

• Şizotipal kişilik, psödonörotik şizofreni ve “mış-gibi kişilik” örüntüleri
• Psikotik deneyimin sürekliliği ve kültürel bağlamı

1. Temel Özellikler

• Duygu düzenleme güçlüğü
• Sosyal iletişimde kısıtlılık: ortak dikkat, duygusal karşılık verme ve zihin kuramı

2. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

• Dikkat düzenleme sorunları: uyanıklık, konsantrasyon, gezinen zihin, aşırı odaklanma
• Dürtüsellik: ödül işleme kusurları, haz erteleme güçlüğü, sebatkârlık eksikliği
• Hiperaktivite ve içsel huzursuzluk

3. Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)

• Algı, hareket ve duygulanımda farklılıklar
• Sosyal dünyaya farklı bir katılım biçimi
• Kişilerarası angajman ve pragmatik dil kusurları
• “Melt-down” fenomeni ve aşırı uyarılma süreçleri
• Otizme dair güncel hipotezler ve nörofenomenolojik yaklaşımlar

1. Kişilik Kavramına Giriş

• Kişilik, karakter ve mizaç tanımları
• Kişilik özellikleri (traits) ve kişilik patolojisi ayrımı
• Benlik imajı (self-image)

2. Psikanalitik Nozoloji ve Kişilik Organizasyonları (PDM Yaklaşımı)

• Psikotik, borderline ve nevrotik kişilik organizasyonları

3. Kişilik Kuramları

• Freud’un dürtü kuramı
• Ego psikolojisi
• Nesne ilişkileri kuramı
• Kendilik psikolojisi

4. Kişilik Bozukluklarını Anlamaya Yaklaşımlar

• Gelişimsel perspektif
• Savunma mekanizmaları bağlamında değerlendirme
• Heinz Kohut’un kendilik psikolojisi perspektifinden kişilik örgütlenmeleri

5. DSM Temelli Kişilik Bozuklukları

• Paranoid, şizoid, şizotipal
• Antisosyal, narsisistik, borderline, histriyonik
• Obsesif kompulsif, çekingen, bağımlı
• Diğer: depresif ve mazoşistik kişilik bozuklukları

1. Kavramsal Çerçeve

• Hasta rolü, histeri ve disosiyasyon kavramları
• Compartmentalization ve somatoform disosiyasyon fenomeni
• “Face-saving” davranışlar ve kültürel boyutlar

2. Somatoform Bozukluklar

• Hipokondriyazis (Hastalık anksiyetesi bozukluğu)
• Konversiyon bozukluğu (Fonksiyonel nörolojik belirti bozukluğu)
• Depersonalizasyon / derealizasyon bozukluğu
• Disosiyatif amnezi, füg ve kimlik bozukluğu
• Disosiyatif nöbetler (PNES)
• Yapma bozukluk (Munchausen sendromu), bakım verenin yapma bozukluğu ve temaruz

3. Yeme Bozuklukları

• Anoreksiya nervoza
• Bulimia nervoza
• Tıkınırcasına yeme bozukluğu
• Ortoreksiya nervoza